شرح عربى : هذا باب شرح الكلام و شرح ما يتألّف منه الكلام و هو الكلم الثّلاث . كلامنا ، اى معاشر النّحويّين ، لفظ ، اى صوت معتمد على مقطع الفم فيخرج به ما ليس بلفظ من الدّوالّ كالاشارة و الخطّ . و عبّر به دون القول لاطلاقه على الرّأى و الاعتقاد و عكس فى الكافية ، لانّ القول جنس قريب ، لعدم اطلاقه على المهمل بخلاف اللّفظ . ترجمه و شرح : باب شرح كلام‌و آنچه كلام از آن تأليف مىگردد « اسم - فعل - حرف » كلام بمعانى مختلف اطلاق و استعمال مىگردد از جمله : الف : كلام به معناى لغوى : و آن مطلق سخن و آنچه از دهان خارج گردد بوده حتّى اگر يك حرف باشد . ب : كلام به معناى علم معروف و آن عبارتست از علم بمبدء و معاد برنهج قانون اسلام . ج : كلام به معناى مصطلح نزد نحاة و آن عبارتست از آنچه مصنّف و شارح در اينجا درباره‌اش گفته‌اند و شرح آن اينست : كلام ما طائفه نحوىها عبارتست از لفظى كه مفيد باشد . شارح در ذيل اين عبارت مىگويد : لفظ : صوتى است كه برمخرج دهان تكيه داشته و از آن خارج گردد ، بنابراين آنچه لفظ نيست همچون دوّالّ چهارگانه ( خطّ ، عقد ، نصب ، اشاره ) . با اين قيد از تعريف كلام خارج مىگردد .